BO‘LIMNING ASOSIY VAZIFALARI
- O‘zbekistonning har bir hududida nodir va kamyob yer elementlari bo‘yicha tadqiqotlar olib borish, ularning hosil bo‘lish sharoitlarini, tarqalish jarayonlarini, genetik turlarini, ma’dan tanasining geokimyoviy va mineralogik tarkibini o‘rganish.
- Mavjud sanoatbop zaxiralarni aniqlash uchun istiqbolli maydonlarni qayta baholash. Shu bilan birga, ichki va tashqi investorlar uchun istiqbolli kam xarajatli yuqori rentabellikni ta’minlashi mumkin bo‘lgan nodir metallga boy bloklarni ajratish uchun yuqori rentabellik berishi mumkin.
- O‘zbekiston geoiqtisodiy jihatdan muhim hudud, faol qiziqish uyg‘otadigan mintaqa, ma‘danli hudud va ma‘danli zona bo‘lib, u strategik nodir metallarni qidirish ishlarini moliyalashtirish bo‘yicha asosli qarorlar qabul qilish imkonini beradi, uning natijalari strategik nodir metallar klasterini (qazib olish-qayta ishlash-metall) yaratish uchun asos bo‘lishi kerak.
BO‘LIMDA OLIB BORILAYOTGAN ILMIY IZLANISHLAR
- Granit va pegmatitlardan iborat tog‘ jinslari petrologiyasi va geokimyoviy ixtisoslashuvini o‘rgangan holda nodir metalli maydonlar va hududlarning strukturali-fatsiya-formatsiali xaritalarini tuzish.
- Ma’dan tanasining va ularning yetakchi ma’danli-minerallar majmua zonalarini mineralogik va geokimyoviy tekshirish usuli bilan aniqlash, mineral hosil bo‘lish ketma-ketlik sxemalari, nodir metallar minerallarining paydo bo‘lish shakllari, ularning asosiy komponentlari va aralashmalarini topish usullari.
- Oʻzbekistonning togʻ-kon sanoatbop hududlari uchun nodir metal konstruksiyalarning qisman va integrallashgan bashoratli-qidiruv va geologik-geokimyoviy modellarini ishlab chiqish.
- Bosh Tyon-Shon nodir metallar zonasi chegaralarida, Oʻzbekiston hududida nodir metalli ma’dan maydonlari joylashuvini, ularning geologik va sanoatbop turlari, morfogenezi va jahondagi maydonlarini belgilagan holda xaritalash.
- 2023-2030 yillarga mo‘ljallangan O‘zbekistonning nodir metallar salohiyatini oshirish strategiyasini ishlab chiqish.
TADQIQOT NATIJALARI
- 2023-2030 yillarga mo‘ljallangan geologiya-qidiruv ishlarini jadal yo‘lga qo‘yish va o‘tkazish uchun O‘zbekistonning noyob metalli maydonrining geologik va sanoatbop turlarini o‘rganish dasturi va maxsus ro‘yxati tuzildi.
- Oʻzbekistonning (2023-2030-yillarga) koʻp majmuali nodir metallar salohiyatini zamonaviy rivojlantirish xususiyatlarini koʻrsatuvchi Strategiyasi ishlab chiqildi.
- Zirabuloq-Ziaetdin va Janubiy Nurota tog‘lari orqali yer qobig‘ining geologik-geofizik qismining seysmik maydonlarida noyob metallarga ega granit va asosiy magmalarning kelib chiqishi, kirib borishi va paydo bo‘lish chuqurliklarining modeli (Zirabulak, Karatau va Zarkaynar granit intruziyalari) loyiha oxirigacha taqdim etilishi uchun bochqichma-bosqich ishlar olib borilmoqda.
- 2020-2022 yillarga mo‘ljallangan Respublika va MDH davlatlarining ilmiy jurnallari va ilmiy-amaliy anjumanlari to‘plamlarida (ilmiy sharh): niobiy, tantal, selen, tellur, ittriy, talliy, toriy va ayniqsa litiyga bag‘ishlangan nodir metallar mavzularida 17 ta tematik mualliflik maqolalari nashr etildi.
- 2022 yilda “O‘zbekiston Respublikasida nodir metallar minerallashuvini bashoratlash mezonlari, mineral-xom ashyo bazasini rivojlantirishning yangi strategiyasi” nomli monografiya chop etildi.
- Oʻzbekistonda ilk bor Sulatsoy, Mangʻit, Arraband konlaridan taqdim etilgan nodir metalli pegmatit namunalaridan texnologik yoʻl bilan litiy, niobiy va tantal metall holida ajratib olindi.
